De trans-taxonomie van een therapeut | Dr. Az Hakeem | Battle of Ideas 2024
Dr. Az Hakeem, Brits psychiater en psychotherapeut gespecialiseerd in genderdysforie, presenteert op het Battle of Ideas-festival 2024 zijn klinische indeling van de verschillende motivaties en achtergronden van mensen die zich als transgender identificeren. Hij maakt onderscheid tussen diverse psychiatrische en psychologische profielen en pleit voor een genuanceerder, individueel behandelbeleid in plaats van een uniforme affirmative aanpak. Zijn werk is baanbrekend in de kritische genderpsychiatrie.
Over Dr. Az Hakeem
Dr. Az Hakeem is een Brits psychiater en psychotherapeut die zich heeft gespecialiseerd in genderdysforie. In deze korte bijdrage, opgenomen op het Battle of Ideas-festival 2024, deelt hij wat hij in zijn klinische praktijk heeft waargenomen bij mensen die zich met genderdysforie aandienen. Zijn centrale punt is dat deze groep allesbehalve homogeen is: hoewel patiënten met eenzelfde klacht binnenkomen, verschillen hun achtergronden, motivaties en behoeften sterk van elkaar.
Een indeling in verschillende groepen
Volgens Hakeem laten de mensen die hij ziet zich onderverdelen in onderscheiden groepen. Een eerste groep, die vroeger transseksueel werd genoemd, bestaat uit mensen die hun lichaam blijvend willen veranderen omdat zij ervan overtuigd zijn dat zij tot het andere geslacht zouden moeten behoren. Deze groep beschrijft hij als ongeveer een kwart van zijn patiënten. Een tweede groep van vergelijkbare omvang betreft mensen die een geslachtsveranderende behandeling hebben ondergaan en daar vervolgens spijt van kregen; hij omschrijft hen als postoperatieve spijtoptanten, die al dan niet ook detransitioneerden.
De vergeten groep: travestie
Een derde, volgens Hakeem aanzienlijk grotere groep wordt in het huidige debat nauwelijks nog genoemd: mensen die hij aanduidt als travestieten. Hij stelt dat er altijd veel meer mensen in deze categorie zijn geweest dan mensen die hun geslacht daadwerkelijk wilden veranderen. Het gaat hier om mensen die hun lichaam niet permanent willen aanpassen, maar die zich tijdelijk in de uiterlijke kenmerken van het andere geslacht willen begeven. De aanleiding daarvoor verschilt: bij sommigen speelt seksuele opwinding een rol, bij anderen niet. Hakeem maakt op dit punt onderscheid tussen wat hij fetisjistische en niet-fetisjistische motivaties noemt.
Waarom dit onderscheid ertoe doet
De kern van Hakeems betoog is dat achter eenzelfde klacht, genderdysforie, zeer uiteenlopende profielen schuilgaan. Door deze verschillen zichtbaar te maken, wijst hij erop dat het samenvoegen van al deze mensen onder één noemer voorbijgaat aan de werkelijke diversiteit in motieven en behoeften. Het impliceert dat een uniforme benadering niet vanzelfsprekend recht doet aan ieders situatie, en dat een zorgvuldige inschatting van het individuele profiel van belang is. Deze bijdrage is kort en vormt een beknopte schets; voor de volledige context en nuance verwijst de video naar de oorspronkelijke presentatie.
Bronnen
Let op: deze video is Engelstalig. Bekijk onze Verhalen voor Nederlandstalige getuigenissen.