De val van de Britse genderkliniek — Hannah Barnes over de sluiting van GIDS
Hannah Barnes is de BBC-journalist die jarenlang de misstanden bij de Tavistock Gender Identity Development Service (GIDS) onderzocht en er een boek over
Over Hannah Barnes
Hannah Barnes is BBC-journalist en de auteur van het boek Time to Think, dat voortkwam uit haar onderzoek bij BBC Newsnight naar de Gender Identity Development Service (GIDS) van de Tavistock-kliniek. In dit gesprek benadrukt ze dat haar werk geen ideologisch verhaal is, maar een verhaal over de kwaliteit van zorg: de vraag of elke jonge patiënt in die genderkliniek wel de best mogelijke behandeling kreeg. Ze stelt dat ze nooit iemands identiteit of recht op transitie ter discussie heeft gesteld, en pleit voor zorgvuldig, niet-opruiend taalgebruik omdat het over kinderen en kwetsbare jongeren gaat. Volgens haar werd het boek over het hele politieke spectrum positief ontvangen, van linkse tot rechtse media.
Het ontstaan en de uitbreiding van GIDS
GIDS werd in 1989 opgericht door de kinder- en jeugdpsychiater Domenico di Ceglie en verhuisde in 1994 naar de Tavistock. In het begin ging het om kleine aantallen en draaide de dienst om gesprekstherapie: jongeren helpen hun genderidentiteit te verkennen en hun leed te verminderen. Puberteitsremmers waren in de jaren negentig alleen beschikbaar voor zestienjarigen. Barnes legt uit dat richtlijnen uit die tijd erop wezen dat een sterk gevoel bij jongeren niet hoefde te betekenen dat het blijvend was. Vanaf de jaren 2000 groeide de druk om medicatie aan jongere kinderen te geven, mede door het werk van een Nederlands team. In 2011 startte GIDS een onderzoeksstudie met 44 jongeren vanaf twaalf jaar. In 2014 werd de leeftijdsgrens echter losgelaten en verschoof men van een leeftijds- naar een stadiumbenadering, waarbij jongeren al vanaf een vroeg puberteitsstadium konden starten.
Een zwakke bewijsbasis en genegeerde zorgen
Tegelijk met die verruiming stegen de verwijzingen sterk en veranderde de samenstelling van de groep: waar het eerder vooral om jongens ging, werd het rond 2015 voor twee derde meisjes, vaak zonder levenslange genderincongruentie en met bijkomende problemen als eetstoornissen, depressie, angst of een voorgeschiedenis van misbruik. Barnes beschrijft hoe gegevens uit de eigen studie lieten zien dat vrijwel iedereen die aan de remmers begon, doorging naar cross-sekshormonen, wat het idee ondergroef dat de remmers louter ruimte boden om na te denken. Veel clinici maakten zich zorgen over het hoge aandeel jongeren dat zich tot hetzelfde geslacht aangetrokken voelde of autistische kenmerken had. Systematische reviews in onder meer Engeland, Zweden en Finland vonden de bewijsbasis voor remmers en hormonen mager. Barnes wijst erop dat zorgen van een aanzienlijk aantal medewerkers niet serieus genoeg werden genomen.
Verantwoordelijkheid en de toekomst
Op de vraag wie verantwoordelijk is, noemt Barnes meerdere partijen: de leiding van GIDS, de leiding van de Tavistock-trust, NHS England voor gebrekkig toezicht, en ook media, politiek en toezichthouders. Ze spreekt van een systemisch falen, zonder grote samenzwering, waarbij invloedrijke belangengroepen, drukte en de moeite om fouten toe te geven een rol speelden. De NHS heeft aangekondigd GIDS te sluiten en te vervangen door regionale diensten met een meer psychosociale, holistische aanpak en consistente dataverzameling. Tegelijk wachten volgens haar duizenden jongeren langdurig op hulp.
Bronnen
Let op: deze video is Engelstalig. Bekijk onze Verhalen voor Nederlandstalige getuigenissen.