Dr. Kenneth Zucker — goede therapie in het tijdperk van cancel culture

Dr. Kenneth Zucker werd in 2015 het slachtoffer van een georganiseerde activistische campagne die uiteindelijk leidde tot zijn ontslag.

Over Dr. Kenneth Zucker

Dr. Kenneth Zucker is een Canadese psycholoog die sinds 1975 werkt op het gebied van genderdysforie, zowel als clinicus als onderzoeker. Hij was voorzitter van de DSM-werkgroep over genderidentiteitsstoornissen. In deze aflevering van de podcast Transparency, gemaakt door de Gender Dysphoria Alliance en in dit gesprek gepresenteerd door Aaron Kimberly, vertelt hij over de kliniek die hij in Toronto leidde, over de ontwikkeling van therapeutische modellen en over de sluiting van zijn kliniek eind 2015.

De kliniek in Toronto

De Child and Adolescent Gender Identity Clinic werd in 1975 opgericht aan het Clarke Institute of Psychiatry in Toronto door kinderpsychiater Sue Bradley, met wie Zucker decennialang samenwerkte. In de eerste jaren zag de kliniek vooral kinderen en weinig adolescenten; de gemiddelde leeftijd van de kinderen lag rond de zeven jaar. Ouders namen om uiteenlopende redenen contact op: zorg dat hun kind van gender zou willen veranderen, pesterijen, ongelukkigheid bij het kind, bijkomende mentale problemen of zorgen over de gezinssituatie. Vanaf het midden van de jaren 2000 zag de kliniek een verschuiving naar meer adolescenten. Zucker noemt als mogelijke verklaringen meer toegang tot informatie via internet en sociale media, de beschikbaarheid van puberteitsremmers en minder stigma rond een transidentiteit.

Een ontwikkelingsgerichte therapie

Zucker beschrijft zijn benadering als ontwikkelingsgericht: de aanpak bij een driejarige verschilt van die bij een dertien- of drieëntwintigjarige. Bij jonge kinderen zag hij genderidentiteit als een proces dat zich nog kan ontwikkelen. Hij verwijst naar follow-uponderzoek, waaronder studies die de kliniek in 2008 en 2021 publiceerde, waarin een hoog percentage kinderen de wens om van gender te veranderen losliet. Het doel van de therapie omschrijft hij als het verminderen van de genderdysforie, waarbij per kind een formulering wordt gemaakt van waarom het zich voelt zoals het zich voelt. Zucker stelt dat sociale transitie bij kinderen vóór de puberteit zelf ook een vorm van behandeling is, die de ontwikkelingsloop kan beïnvloeden, en dat ouders daarover geïnformeerd moeten worden. Hij wijst verder op een nieuwere groep adolescenten, door Lisa Littman aangeduid als "rapid onset gender dysphoria", en op de verschoven sekseratio waarbij klinieken internationaal meer geboren meisjes zien.

Sluiting, politiek en het label conversietherapie

Zucker omschrijft de sluiting van zijn kliniek als een vroeg voorbeeld van cancelcultuur. Critici, vaak activisten uit de regio Toronto, bekritiseerden zijn werk zonder de kliniek te bezoeken of met hem te spreken. Een externe review leidde eind 2015 tot zijn ontslag. Hij noemt een onjuiste bewering in dat rapport over een uitspraak die hij nooit deed; een journalist kon de betrokken persoon traceren, die bevestigde dat de uitspraak niet was gedaan. Dit speelde een rol in zijn succesvolle rechtszaak, waarin hij publieke excuses kreeg. Over het label conversietherapie zegt Zucker dat het in zijn ogen een politieke term is, oorspronkelijk gericht op pogingen seksuele oriëntatie te veranderen, die later is uitgebreid naar genderidentiteit. Hij verwerpt de term voor zijn eigen werk en wijst erop dat wetgeving het "exploreren" van genderidentiteit toestaat maar niet definieert, wat clinici onzeker maakt.

Bronnen

Let op: deze video is Engelstalig. Bekijk onze Verhalen voor Nederlandstalige getuigenissen.

Lees verder over transspijt en detransitie

De video hierboven raakt aan een onderwerp dat steeds vaker in beeld komt: transspijt (in de internationale literatuur transition regret) en detransitie - het geheel of gedeeltelijk terugdraaien van een geslachtstransitie. Wie nadenkt over transitie, twijfelt achteraf of een dierbare ondersteunt, vindt hier persoonlijke ervaringen en wetenschappelijk onderzoek bij elkaar.

Dr. Kenneth Zucker werd in 2015 het slachtoffer van een georganiseerde activistische campagne die uiteindelijk leidde tot zijn ontslag. Op transspijt.nl leggen we naast video's ook onderzoek vast - over puberteitsremmers, cross-seks hormonen, mastectomieën, het affirmatieve zorgmodel en de kritiek daarop - en persoonlijke verhalen van mensen die hun transitie hebben teruggedraaid. Veel video's zijn Engelstalig; in onze verhalen vind je Nederlandstalige getuigenissen.

Persoonlijke verhalen

Alle verhalen →

Onderzoek en achtergrond

Alle artikelen →

Twijfel je over je transitie of die van een dierbare? Je hoeft niet alleen te zijn. Op de hulp-pagina vind je organisaties die onbevooroordeeld kunnen ondersteunen. Bij vragen kun je ook contact opnemen - desgewenst anoniem.