Lisa Marchiano — gendertherapie herdenken (Benjamin Boyce)
Lisa Marchiano, Jungiaans analyticus en mede-oprichter van GETA (Gender Exploratory Therapy Association), bespreekt bij Benjamin Boyce waarom ze de
Over Lisa Marchiano
Lisa Marchiano is schrijver en Jungiaans analyticus en presenteert mee aan de podcast This Jungian Life. In dit gesprek met Benjamin Boyce vertelt ze over haar betrokkenheid bij verschillende organisaties rond gendergeneeskunde, waaronder de Gender Exploratory Therapy Association (GETA). Ze pleit voor een onderzoekende vorm van therapie als alternatief voor het affirmatieve model en bekijkt de hele kwestie door een Jungiaanse, psychodynamische bril. Volgens haar zoeken veel patiënten en families therapeuten die gewone, gedegen therapie bieden zonder bij voorbaat richting transitie te sturen.
Onderzoekende versus affirmatieve therapie
Marchiano keert zich tegen het idee dat therapie rond gender alleen maar affirmatief of "conversietherapie" kan zijn. Affirmatieve therapie vergelijkt ze met het model van een keelontsteking: iemand komt binnen, krijgt een paar vragen en een verwijsbrief en wordt op weg gestuurd richting medicatie en operaties. Dat is volgens haar geen therapie. Ze wijst erop dat psychodynamische therapie — die ervan uitgaat dat een deel van ons handelen onbewust is — al ruim honderd jaar bestaat en een brede bewijsbasis heeft voor uiteenlopende vormen van psychisch lijden. Daarom vindt ze een aparte "gendertherapie" vreemd: de onderliggende nood is vaak iets anders dan gender, ook al lokaliseert het lijden zich daar wel degelijk. GETA heeft een klinische richtlijn van ruim honderd pagina's opgesteld voor therapeuten en biedt een netwerk en een openbare verwijsgids met leden in onder meer Australië, Canada en het Verenigd Koninkrijk.
Betekenis, symbool en het "juiste impuls, verkeerde ritueel"
Marchiano plaatst gender in een bredere culturele context. Ze stelt dat de DSM het lijden vooral mechanisch en categoriserend benadert, terwijl mensen volgens Jung vooral worstelen met vragen van betekenis. We zijn verhalenmakers, zegt ze, en de cultuur reikt narratieven aan die mede vormgeven hoe we ons voelen. Transitie ziet ze als een "juist impuls, verkeerd ritueel": het verlangen om iets te vinden dat het puur materiële overstijgt is begrijpelijk, maar het wordt op de verkeerde manier letterlijk in het lichaam gegrift. Ze verwijst naar het werk van Ian McGilchrist over de hersenhelften en naar het vermogen om symbolisch en metaforisch te denken, dat volgens haar verloren is gegaan.
Sociale besmetting, gezinsdynamiek en mass psychosis
Marchiano vergelijkt de huidige situatie met eerdere golven die ze "iatrogene besmettingen" noemt, zoals dissociatieve identiteitsstoornis en het Satanic ritual abuse-fenomeen uit de jaren negentig. Ze maakt zich zorgen dat jongeren via sociale media, media en soms zelfs hun therapeuten te horen krijgen dat suïcidaliteit bij trans-zijn hoort, terwijl suïcide juist gevoelig is voor beïnvloeding. Bij gezinnen ziet ze vaak een hechte, intensief opvoedende moeder; een trans-identiteit kan dan een manier zijn om je af te zetten zonder de werkelijke ontwikkelingsstappen van losmaking te zetten. Ze raadt moeders aan zich wat terug te trekken en wijst op de rol van een sterke, aanwezige vader als alternatieve pool. Tot slot bespreekt ze Jungs begrip van de "psychische epidemie" en zijn idee dat individuele bewustwording — het integreren van de eigen schaduw — een tegenwicht kan vormen tegen massabewegingen. Ze noemt collega Robert Withers, een Brits Jungiaans analyticus, die het verschijnsel vroeg al een massapsychose noemde.
Bronnen
Let op: deze video is Engelstalig. Bekijk onze Verhalen voor Nederlandstalige getuigenissen.