Heroverweging van gendertherapie — Lisa Marchiano
Lisa Marchiano is een Jungiaans therapeut die al vroeg schreef over de toename van genderdysforie bij meisjes en de mogelijke rol van sociale invloeden.
Over Lisa Marchiano
Lisa Marchiano is schrijver, Jungiaans analist en podcaster (This Jungian Life). In dit gesprek met Benjamin Boyce vertelt ze vanuit haar klinische praktijk waarom de huidige aanpak van gendertherapie volgens haar een grondige heroverweging verdient. Ze is adviseur bij meerdere organisaties rond evidence-based gendergeneeskunde en is het meest betrokken bij de Gender Exploratory Therapy Association (GETA), die ze mee heeft opgezet. Veel gezinnen, zegt ze, zoeken een therapeut die gewone, degelijke therapie biedt voor een kind dat worstelt met gender.
Exploratieve therapie tegenover het affirmatieve model
Marchiano verzet zich tegen het idee dat therapie rond gender alleen affirmatief of "conversietherapie" kan zijn. Zij pleit voor exploratieve, psychodynamische therapie: een benadering die al ruim honderd jaar bestaat en die werkt bij uiteenlopende vormen van psychische nood, van depressie tot angst. Gender is volgens haar vaak de plek waar de nood zich vastzet, maar niet noodzakelijk de kern van het probleem. Het affirmatieve model vergelijkt ze met de aanpak bij keelontsteking: iemand meldt zich, krijgt enkele vragen, krijgt een brief en wordt doorgestuurd naar medische ingrepen. Dat is volgens haar geen therapie. Ze benadrukt dat de nood van deze jongeren echt is; haar bezwaar geldt het idee dat er voor "gender" een aparte microspecialisatie nodig zou zijn.
Verhalen, betekenis en de rol van het lichaam
Veel psychische diagnoses berusten op subjectieve zelfrapportage, stelt Marchiano, en de manier waarop nood zich uit is deels een culturele onderhandeling. Mensen zijn betekenismakers die grijpen naar verhalen die de cultuur aanreikt. Een diagnose is in feite ook een verhaal, met een begin, een verloop en een verwacht einde, en zo'n verhaal kan mensen helpen maar ook gevangen zetten. Ze trekt een parallel met eerdere "iatrogene" golven zoals dissociatieve identiteitsstoornis, waarbij de behandeling zelf schade veroorzaakte. Transitie ziet ze als de juiste impuls maar het verkeerde ritueel: het verlangen om iets te vinden dat het louter materiële overstijgt, maar dan concreet ingeschreven in het lichaam. Bij ingrepen die het lichaam onomkeerbaar veranderen hoort volgens haar buitengewoon sterk bewijs, en dat ontbreekt.
Gezinnen, ouders en massapsychose
In haar werk met ouders ziet Marchiano patronen waarin een trans-identiteit een kind helpt zich los te maken van een sterk verweven band met de moeder, zonder de moeilijke ontwikkelingsstappen van echte zelfstandigheid te zetten. Ze pleit ervoor dat ouders zich bewust worden van deze dynamiek en ruimte teruggeven. Verwijzend naar Jung beschrijft ze de huidige situatie als een psychische epidemie of massapsychose, waartegen de individuele psychologische ontwikkeling van mensen een tegenwicht kan vormen. GETA biedt klinische richtlijnen en een groeiend netwerk van therapeuten die rond gender werken zonder vooraf een richting op te dringen.
Bronnen
Let op: deze video is Engelstalig. Bekijk onze Verhalen voor Nederlandstalige getuigenissen.