Reem Alsalem bij HRC59: biologisch geslacht vs. genderideologie

Over Reem Alsalem

Reem Alsalem is VN Speciaal Rapporteur en spreekt in deze toespraak voor de vierde keer de Mensenrechtenraad toe, tijdens de 59e sessie (HRC59). Ze licht een rapport toe waarin ze stelt dat de woorden "vrouwen" en "meisjes" verwijzen naar onderscheiden biologische en juridische categorieën, en dat het vrouwelijke geslacht centraal staat in het begrijpen van de discriminatie en het geweld dat zij als ondergeschikte groep ervaren. Ze noemt het opmerkelijk dat zo'n rapport in haar ogen nog nodig was.

Biologisch geslacht als grondslag van vrouwenrechten

Volgens Alsalem heeft het negeren van de materiële realiteit van geslacht verstrekkende gevolgen gehad. Het door elkaar halen van geslacht, gender en genderidentiteit zou hebben geleid tot gebrekkige data en zwakkere bescherming voor onder meer moederschap, vrouwen, meisjes en lesbiennes, maar ook voor wie zich niet als vrouw identificeert of genderdysforie ervaart. Haar kernpunt: je kunt niet beschermen wat je niet kunt definiëren. Ze wijst erop dat het internationaal recht erkent dat vrouwen en meisjes vrouwelijk zijn en beschermd worden tegen discriminatie op grond van hun geslacht, en dat gender de sociale betekenis is die aan biologische geslachtsverschillen wordt gegeven.

Over- of onderbelichte vormen van geweld

In het rapport benoemt Alsalem vormen van geweld die vrouwen en meisjes specifiek treffen vanwege hun biologische geslacht. Ze noemt onder meer zelfdodingen die samenhangen met huiselijk geweld, geslachtsselectie voor de geboorte, het gebruik van vrouwenmoord en reproductief geweld als instrumenten van genocide, en digitaal gefaciliteerde vormen van geweld. Ze schetst ook de felle reacties op haar werk: ze zegt dat invloedrijke actoren anderen opriepen niet bij te dragen aan het rapport en dat ze is uitgemaakt voor onder meer regressief en transfobisch. Vrouwen, meisjes en hun bondgenoten zouden hun baan of steun zijn kwijtgeraakt omdat zij stellen dat geslacht en geslachtsdata ertoe doen, en wetenschappers en artsen zouden zijn aangevallen of bedreigd, onder meer voor het wijzen op de schade van het sociaal en medisch laten transitioneren van kwetsbare kinderen.

Aanbevelingen en landenbezoeken

Alsalem pleit ervoor "terug naar de basis" te gaan: de betekenis van geslacht herwaarderen, terminologie als geslacht, gender en genderidentiteit niet langer door elkaar halen, en staten en niet-statelijke actoren hun verplichtingen tegenover de vrouwelijke helft van de wereldbevolking laten nakomen. Ze kondigt een aanvullend rapport over de toepassing van het begrip toestemming aan, gepland voor eind 2025. Daarnaast presenteert ze haar landenbezoeken uit 2024 aan het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Arabische Emiraten, met aanbevelingen per land. Voor het VK verwelkomt ze onder meer de uitspraak die de biologische definitie van geslacht voor juridische doeleinden bevestigt.

Bronnen

• YouTube — Reem Alsalem bij HRC59: biologisch geslacht vs. genderideologie