Zweden remt behandelingen voor trans-minderjarigen af
Zweden besluit de brakes te zetten op genderzorg voor minderjarigen na een heroverweging van de wetenschappelijke evidentie, en beperkt puberteitsremmers en hormoontherapie tot uitzonderlijke gevallen. De Zweedse beleidsomslag was een van de eerste en meest invloedrijke in Europa en inspireerde vergelijkbare stappen in andere landen.
Over deze reportage
Deze Engelstalige nieuwsreportage beschrijft hoe Zweden, lange tijd een voorloper op het gebied van lhbtq-rechten, zijn beleid rond transgenderbehandelingen voor tieners ingrijpend herziet. Volgens de reportage werd operatief verwijderen van borstweefsel in december verboden voor jongeren onder de 18, en krijgen minderjarigen geen toegang meer tot hormoonbehandelingen. Die stappen volgen op aanbevelingen van de Zweedse volksgezondheidsdienst. In de reportage komen onder anderen een psychiater, een jongere die zelf transitie onderging en een vertegenwoordiger van lhbtq-jongeren aan het woord.
Aanleiding voor de Zweedse koerswijziging
De reportage noemt het werk van journaliste Carolina Gemsby, die de meningen verdeelde met een documentaire over een tiener die osteoporose ontwikkelde na het gebruik van puberteitsremmers. Volgens de reportage droeg de kennis dat jongeren schade ondervonden van deze behandelingen ertoe bij dat de Zweedse autoriteiten hun afweging maakten. De Zweedse gezondheidsautoriteit stelt dat er weinig bekend is over de langetermijneffecten van deze medicijnen. Ook wijzen zij op een onverklaarde stijging van het aantal diagnoses van genderdysforie, de situatie waarin iemand het bij de geboorte toegekende geslacht niet ervaart als het geslacht waarmee diegene zich identificeert. Volgens de reportage namen de dysforie-diagnoses bij tieners die bij de geboorte als vrouw werden geregistreerd toe met 1.500 procent tussen 2008 en 2018.
Stemmen uit de praktijk
Een psychiater die gespecialiseerd is in gender en in de reportage Mikhail London wordt genoemd, denkt dat juist deze stijging tot de hernieuwde voorzichtigheid van de autoriteiten heeft geleid. Hij legt uit dat er een protocol bestond dat was ontworpen voor zeer zeldzame en extreme gevallen, en dat de vraag vervolgens explosief toenam, waarna men dat protocol bleef gebruiken. Achteraf bezien hadden clinici dat volgens hem misschien niet moeten doen, maar hij wil hen daar niet om bekritiseren omdat het moeilijk was en zij deze patiënten wilden helpen. Daarnaast komt een jongere aan het woord die als tiener in Zweden aan haar transitie begon en vanaf haar veertiende behandeling kreeg. Zij denkt dat het aantal gevallen van genderdysforie is gestegen doordat de samenleving opener staat tegenover transgender personen. Zij maakt zich zorgen om degenen die nu geen toegang meer hebben tot hormoonbehandelingen en geeft aan dat zij die kans niet zou hebben gehad als zij nu op haar dertiende uit de kast zou komen.
Bredere context in Europa
Volgens de reportage staat Zweden niet alleen in het heroverwegen van de regels. Buurland Finland begon in 2020 de toegang tot behandeling voor tieners te beperken, en Frankrijk riep op tot grote voorzichtigheid bij het gebruik van hormoonbehandelingen bij jongeren. Een vertegenwoordiger van lhbtq-jongeren die in de reportage Elias wordt genoemd, stelt dat het zorgstelsel transtieners beter moet helpen wanneer zij zorg zoeken. Als er voor sommige mensen behoefte is aan een langer onderzoekstraject, dan zou dat volgens hem zo moeten zijn, en als individuen tijd nodig hebben om na te denken over welke vorm van genderbevestigende zorg zij willen, dan zou die tijd hun gegeven moeten worden.
Bronnen
Let op: deze video is Engelstalig. Bekijk onze Verhalen voor Nederlandstalige getuigenissen.