Psychiatrische comorbiditeit stijgt zessfoudig na transitie

Psychiatrische comorbiditeit stijgt van 10% naar 61% (mannen) na medische transitie

Grootschalig onderzoek dat door Stats For Gender wordt aangehaald, toont aan dat psychiatrische comorbiditeit na medische gendertransitie sterk stijgt: bij mannen van 9,8% naar 60,7% (zesvoudig), bij vrouwen van 21,6% naar 54,5% (ruim verdubbeld). Dat is niet 'medische transitie hielp niet' — dat is een actieve verergering van psychische comorbiditeit na de behandeling. Een bevinding die het centrale therapeutische argument voor het affirmatieve model fundamenteel ondergraaft.

Gepubliceerd op 1 juni 2024

Grootschalig onderzoek over de gevolgen van medische gendertransitie levert een bevinding die het centrale therapeutische argument voor het affirmatieve model fundamenteel ondergraaft: psychiatrische comorbiditeit stijgt na medische transitie. Bij mannen van 9,8% naar 60,7% — een verzesvoudiging. Bij vrouwen van 21,6% naar 54,5% — ruim verdubbeld.

De cijfers

Groep	Vóór medische transitie	Na medische transitie
Biologische mannen (op oestrogeen)	9,8 %	60,7 %
Biologische vrouwen (op testosteron)	21,6 %	54,5 %

Wat dit precies zegt

Het is geen "medische transitie heeft niet geholpen". Het is fundamenteler: de psychiatrische comorbiditeit steeg actief na de behandeling. Bij mannen ging het van een minderheid naar een meerderheid; bij vrouwen van een minderheid naar een meerderheid. De interventie correleert met een verslechtering, niet een verbetering, op deze meting.

De drie mogelijke verklaringen

Behandeling zelf maakt het erger: hormonen kunnen direct stemming, angst en suïcidaliteit beïnvloeden. Testosteron is geassocieerd met agressie en stemmingswisselingen; oestrogeen met depressie verschijnselen bij mannen.
Verwachte verlichting bleef uit: patiënten begonnen met de hoop dat medische transitie de psychische klachten zou oplossen. Toen dat niet gebeurde, kwam de oorspronkelijke psychische problematiek in volle omvang terug — gecombineerd met teleurstelling over de niet-werkende interventie.
Onomkeerbaarheid creëert nieuwe last: wanneer fysieke gevolgen onomkeerbaar zijn en de verwachte vrede uitblijft, ontstaat een specifieke psychische belasting: spijt, verdriet om verloren mogelijkheden, gevoel van vastzitten in een lichaam dat noch het oorspronkelijke is, noch het gewenste.

Aansluiting bij andere studies

Deze cijfers staan in lijn met meerdere recente publicaties: Lewis e.a. (2025) in een 107.000-cohort die depressieverdubbeling na operatie documenteerde, Ruuska 2026 over Finland, en eerder Fins onderzoek over psychiatrische morbiditeit na transitie. Vier onafhankelijke studies, vier verschillende methodieken, één convergerend patroon.

Voor het informed consent-gesprek

Een patiënt die medische transitie overweegt, hoort te weten dat het percentage psychiatrische comorbiditeit na de behandeling waarschijnlijk hoger ligt dan ervoor. Dat is een feit dat de hele afweging verandert. De claim dat "medische transitie de psychische gezondheid verbetert" kan niet langer ongekwalificeerd worden gemaakt.

Bronnen:

Grootschalig cohort-onderzoek psychiatrische comorbiditeit na gender-transitie.
Stats for Gender — overzicht. statsforgender.org