"De artsen en psychologen van de Nederlandse genderklinieken weten niet waar ze mee bezig zijn." — Teiresias, beschadigd door het Dutch Protocol

Dit verhaal is gebaseerd op een uitgebreid interview dat Teiresias (pseudoniem) gaf aan de podcast Gender: A Wider Lens (aflevering 99, december 2022), en een Nederlandse bespreking door Voorzij.nl (januari 2023). Teiresias koos ervoor zijn echte naam niet te noemen.

Teiresias koos zijn pseudoniem zorgvuldig. In de Griekse mythologie was Teiresias de blinde ziener die beide geslachten had gekend. Een naam die past bij een man die jaren als vrouw leefde — en die nu, met de blik van iemand die het van binnenuit heeft gezien, spreekt over wat er mis is met de Nederlandse genderzorg.

Hij groeide op als een feminien jongetje. Hij werd gepest, wisselde van school. Rond zijn tiende year came hij uit als homoseksueel — maar de acceptatie van zijn eigen seksualiteit bleek moeilijker dan de coming-out zelf. Zijn ouders scheidden tijdens zijn vroege puberteit. De relatie met zijn vader was problematisch.

Een tv-programma, en online aanmoediging

Op een avond zag hij op televisie een transvrouw die haar geluk na de transitie beschreef. Het zaad was gepland. Online vond hij gemeenschappen van trans mensen die hem aanmoedigden zo snel mogelijk in transitie te gaan.

De online groepsdruk was aanzienlijk. Oudere trans personen verzekerd hem: transitie was de oplossing. Twijfels waren tekenen van angst, niet van gezond verstand.

De Nederlandse genderkliniek, 2015

In 2015 meldde Teiresias zich bij een Nederlandse genderkliniek. Zijn moeder was bezorgd en drong bij de intake aan op aandacht voor zijn problematische relatie met zijn vader, zijn trauma en zijn geïnternaliseerde homofobie. De kliniek negeerde haar zorgen.

"De artsen en psychologen van de Nederlandse genderklinieken weten niet waar ze mee bezig zijn."

— Teiresias

Wat de kliniek had moeten onderzoeken, maar niet deed:

• Zijn jeugdtrauma
• De moeizame relatie met zijn vader
• Zijn zelfhaat
• Zijn geïnternaliseerde homofobie — de moeite die hij had om zijn homoseksualiteit te accepteren

In plaats daarvan werd hij via de gender-affirmatieve aanpak op een medisch pad gezet.

Een overijverige chirurg

In de loop van zijn transitietraject werd Teiresias door een chirurg aangespoord steeds meer ingrepen te ondergaan. Hij omschrijft die chirurg als "overijverig". Wie het traject van buitenaf bekijkt, ziet een patiënt die stap voor stap dieper in een proces wordt getrokken — terwijl zijn onderliggende problemen onbehandeld blijven.

Op een gegeven moment realiseerde hij zich dat hij "een valse droom najoeg." Zijn werkelijke probleem was nooit genderdysforie geweest. Het was zijn moeite om homoseksueel te zijn — in een wereld en een lichaam waar hij dat niet wilde zijn.

Waarom hij spreekt

Teiresias gaf zijn interview bewust aan een internationale podcast, niet aan Nederlandse media. Zijn reden: mensen in het buitenland geloven dat Nederland het goed geregeld heeft met het Dutch Protocol — het behandelmodel dat in de jaren negentig in Amsterdam werd ontwikkeld en wereldwijd werd overgenomen als standaard voor genderzorg bij jongeren.

Hij wil dat beeld corrigeren. Het protocol screent niet op geïnternaliseerde homofobie. Het screent niet op de specifieke kwetsbaarheid van feminiene homo- of biseksuele jongeren. Het screent niet op sociale beïnvloeding.

"Mensen denken dat Nederland het goed heeft geregeld. Dat is niet zo."

— Teiresias

Zijn verhaal staat niet op zichzelf. De Nederlandse genderklinieken staan internationaal al langer onder vuur: de internationale kritiek op het Dutch Protocol groeit, en ook in Nederland eisen detransitioners erkenning van een verkeerde diagnose.

Bronnen:

• Gender: A Wider Lens podcast, aflevering 99: Detransitioned, Damaged by the Dutch Protocol. Apple Podcasts
• Voorzij.nl (2023). Indringend interview met Nederlandse de-transitioner Teiresias. voorzij.nl