Byrne & Gorin: 'Trans kinderen en het fabriceren van mensen' — een filosofische analyse (2026)

In mei 2026 verscheen het academisch artikel "Trans Kids and Making Up People" van filosofen Alex Byrne (Massachusetts Institute of Technology) en Moti Gorin (Colorado State University). Observatoire de la Petite Sirène lichtte het op 10 mei 2026 uit als principieel inzicht in hoe categorieën van identiteit ontstaan.

Het filosofisch instrument: 'making up people'

Het artikel bouwt op het werk van de Canadese wetenschapsfilosoof Ian Hacking. Hacking introduceerde het concept "making up people" — het fabriceren of construeren van mensen. Zijn punt: sommige identiteitscategorieën zijn niet eenvoudig "gevonden" in de wereld zoals atomen of dieren. Ze ontstaan via een proces van wetenschappelijke beschrijving, institutionele erkenning, sociale aanvaarding en zelfidentificatie — waarna mensen zich naar de categorie gaan gedragen die net is gemaakt.

Drie posities over trans-kinderen

Byrne en Gorin onderscheiden drie hedendaagse posities:

1. Trans-kinderen bestaan niet. Een positie die wel met namen als J.K. Rowling wordt geassocieerd: kinderen zijn jongens of meisjes, "trans-kind" is een onjuiste categorie.
2. Trans-kinderen bestaan natuurlijk. De huidige medische consensus-positie: net zoals sommige kinderen bruine ogen hebben, hebben sommige een trans-identiteit — een ontdekte categorie.
3. Trans-kinderen zijn 'gefabriceerd'. De Hacking-inspireerde tussenpositie: trans-kinderen hebben werkelijke ervaringen, maar de categorie zelf is een product van sociale classificatieprocessen — niet vóór die processen aanwezig.

De argumentatie

Byrne en Gorin neigen naar de derde positie. Hun argument: het is empirisch traceerbaar dat de categorie "trans-kind" zoals we die vandaag gebruiken — een kind dat zichzelf identificeert als het andere geslacht, vraagt om sociale en medische transitie — niet bestond voordat de medische, mediale en juridische infrastructuur daarvoor werd opgebouwd. Vóór 2010 was er nauwelijks een populatie van "trans-kinderen" in deze zin. Vandaag zijn het er duizenden per land per jaar.

Dat verandert niet dat individuele kinderen reële dysforie ervaren. Maar het verandert wel hoe we de categorie moeten begrijpen: niet als ontdekt, maar als geproduceerd door de combinatie van klinische diagnose-criteria, mediale representatie, ouderlijke herkenning, peer-groep-validering, en juridische erkenning.

Waarom dit ertoe doet

Als trans-kinderen een geproduceerde categorie zijn — niet een ontdekte — dan veranderen de ethische verplichtingen rond medische behandeling. Bij een ontdekte aandoening behandel je wat aanwezig is. Bij een geproduceerde categorie vraag je je af of de productie zelf onschuldig is. Zou een kind dat in 2005 een onrustige tienertijd had en de categorie "trans-kind" niet aangereikt kreeg, dezelfde behandeling hebben nodig? De empirische data — de zes-tot-honderdvoudige stijging in verwijzingen sinds 2010 — wijzen op nee.

Aansluiting op andere literatuur

De Byrne-Gorin-positie biedt een filosofisch kader voor wat Lisa Littmans ROGD-onderzoek, het sociaal-besmetting-onderzoek, en Helena Kerschners eigen analyse beschrijven: een identiteit die ontstaat in een specifieke historische en sociale configuratie, niet onafhankelijk daarvan. Het brengt de filosofische scherpte die het debat tot dusver vaak miste.

Bronnen:

• Byrne, A. & Gorin, M. "Trans Kids and Making Up People." 2026.
• Observatoire de la Petite Sirène — uitgelicht 10 mei 2026. observatoirepetitesirene.org
• Hacking, I. "Making Up People" — oorspronkelijke filosofische bron.