Late transitie: genderdysforie en transitie bij volwassenen boven de 40

In de publieke discussie over genderzorg domineren adolescente meisjes en de "golf" van jonge mensen die zich als non-binair of transgender identificeren. Maar er is een andere populatie: mannen in hun veertigste of vijftigste jaar die een genderidentiteitscrisis doormaken.

De "late onset" populatie

In de klassieke genderliteratuur werd onderscheid gemaakt tussen "early onset" (van jongs af aan) en "late onset" (na de puberteit, of pas in de volwassenheid). De "late onset" groep bestond klassiek grotendeels uit biologische mannen.

Kenmerken van late-onset genderdysforie bij mannen:

• Heteroseksueel, soms getrouwd met kinderen
• Geen of weinig genderatypisch gedrag in de kindertijd
• Seksuele component: autogynefilie als mogelijke motivatie
• Crisis ontstaat soms na een levensgebeurtenis (scheiding, ontslag, midlifecrisis)

Autogynefilie en late-onset transitie

De Canadese seksuoloog Ray Blanchard publiceerde in de jaren 1980-1990 over autogynefilie: een seksuele aanleg waarbij een man erotisch wordt gestimuleerd door de gedachte zichzelf als vrouw te zien. Dit concept is controversieel maar heeft in de klinische literatuur een stevige empirische basis.

Late-onset transitie wordt door sommige clinici geassocieerd met autogynefilie — waarbij de seksuele component los staat van vrouwgenderidentiteit, maar de transitiemotivatie wél medebepalt.

Impact op partners en gezinnen

Late transitie heeft diepgaande impact op partners en kinderen. Partners beschrijven een gevoel van bedrogen te zijn — het huwelijk was gebaseerd op een veronderstelde identiteit die nu radicaal verandert. Kinderen reageren wisselend.

Uitkomsten

Langetermijndata over uitkomsten bij laat-transitierende mannen zijn schaars. Sommige studies suggereren relatief goede aanpassing; andere tonen significante spijt en het verlies van relaties en sociaal netwerk als negatieve factor.

Zie ook: autogynefilie en seksuele motivatie bij transitie en impact van transitie op partners.

Bronnen:

• Blanchard, R. (1991). Clinical observations and systematic studies of autogynephilia. Journal of Sex & Marital Therapy.
• Bailey, J.M. (2003). The Man Who Would Be Queen. Joseph Henry Press.
• Littman, L. (2018). Rapid-onset gender dysphoria. PLOS ONE.
• Impact van transitie op partners. Transspijt.nl.