"Spijtcijfers zijn laag" — maar het Gezondheidsraad-advies erkent zelf dat we het niet weten

"Het aantal gevallen van spijt ligt laag." Die geruststellende zin uit het Gezondheidsraad-advies Transgenderzorg voor jongeren (30 juni 2026) haalde de media. Minder aandacht kreeg wat er verderop in hetzelfde advies staat. In aflevering E327 (3 juli 2026) van de podcast Christelijke Apologeet neemt kinder- en jeugdpsychiater Chris Verhagen het document integraal door — en hij legt de vinger precies op die passages.

Wat het advies zelf toegeeft

Het advies erkent letterlijk dat het aantal personen met spijt "niet goed vast te stellen" is, vanwege "de veelal korte follow-up-duur en de substantiële uitval in studies". En verderop: "Definitieve conclusies over spijt of detransitie op de lange termijn zijn echter vanwege de veelal korte follow-up-duur en de substantiële uitval niet te maken."

Late spijt valt buiten het meetbereik

Dat is wezenlijk. Spijt na een transitie die op minderjarige leeftijd begon, openbaart zich vaak pas jaren later — wanneer iemand op zijn dertigste ontdekt wat het verlies van vruchtbaarheid werkelijk betekent, of wanneer de levensfase aanbreekt waarin een kinderwens zich aandient. Studies die mensen maar enkele jaren volgen en waarvan een groot deel van de deelnemers tussentijds uit beeld verdwijnt, kunnen die late spijt per definitie niet meten. De mensen die afhaken zijn bovendien niet zomaar ruis: juist wie zich afkeert van de genderzorg, verdwijnt uit de cijfers.

Spijt telt niet als kwaliteitsmaat

Opvallend is ook hoe het advies spijt definieert. Als aan alle zorgvuldigheidseisen is voldaan, kunnen spijt en stoppen volgens de commissie "niet zonder meer als maat voor de kwaliteit van de transgenderzorg gezien worden". Verhagen merkt op wat dit betekent: zelfs wie later spijt krijgt, telt niet als aanwijzing dat er iets mis was met de zorg — zolang de procedure maar klopte.

Conclusie

Wie de lage spijtcijfers aanhaalt als bewijs dat het wel goed zit, leunt dus op onderzoek waarvan de Gezondheidsraad zelf zegt dat er geen definitieve conclusies uit te trekken zijn.

De volledige aflevering (38 min) is hieronder te beluisteren, of rechtstreeks op Spotify.

Over de maker

Chris Verhagen (1988) is de man achter de podcast Christelijke Apologeet. Hij is kinder- en jeugdpsychiater — opgeleid in Utrecht, werkzaam geweest bij ggz-instelling De Hoop — en publiceert sinds 2020 video's en podcasts over het christelijk geloof; eind 2025 telde zijn kanaal ruim 23.000 volgers. Zijn medische achtergrond kleurt deze aflevering: hij beoordeelt het advies mede als arts, onder andere aan de hand van het beginsel primum non nocere (allereerst niet schaden).