World Athletics — eligibility regels voor de vrouwencategorie aangescherpt

World Athletics, de mondiale federatie voor atletiek (de opvolger van de IAAF), heeft in 2023 haar regels rond geslachtscategorieën in internationale wedstrijden ingrijpend aangescherpt. De aanpassing volgt op jaren van wetenschappelijk en juridisch debat over het behoud van eerlijke vrouwencompetities.

De kern van het beleid

Per maart 2023 — met latere herzieningen, waaronder een update in december 2025 — gelden in de internationale atletiek de volgende uitgangspunten:

• Atleten die door mannelijke puberteit zijn gegaan, mogen niet meer deelnemen aan vrouwenevenementen op het wereldranglijst- en kampioensniveau.
• Voor atleten met DSD (Differences of Sex Development) met XY-chromosomen, testes en testosteronwaarden in het mannelijke bereik, geldt een verplichte verlaging van het bloedtestosterongehalte tot een vastgestelde drempel gedurende een minimumperiode voorafgaand aan competitie.
• De drempelwaarde is verlaagd ten opzichte van eerdere regelgeving en geldt nu voor alle vrouwenevenementen, niet meer alleen de afstanden van 400 meter tot één mijl waarvoor de eerdere regels golden.

Motivatie

De federatie verwijst bij haar besluit naar wetenschappelijk onderzoek dat blijvende fysieke voordelen documenteert na mannelijke puberteit — onder meer in lichaamslengte, hartlongcapaciteit, spiermassa, botdichtheid en hemoglobinegehalte. President Sebastian Coe noemde de besluiten "decisive action to protect the female category in our sport".

Juridische context

De eligibility regels van World Athletics zijn herhaaldelijk aangevochten bij het Court of Arbitration for Sport (CAS) en het Zwitserse Bundesgericht. Tot dusver heeft geen atleet via die weg de regels met succes ongedaan kunnen maken. CAS oordeelde in 2019 dat de DSD-regels weliswaar discriminerend zijn, maar in het licht van het doel — bescherming van eerlijke vrouwencompetities — proportioneel en daarom toelaatbaar.

Vergelijking met andere bonden

Het World Athletics-beleid loopt in de pas met de aanpak van World Aquatics (zwemmen, 2022) en — in mindere mate — van internationale rugbyverbonden. Andere internationale federaties hanteren nog ruimere regimes, soms op basis van testosteronwaarden zonder uitsluiting na mannelijke puberteit. Dat verschil heeft consequenties voor Olympische deelname en voor nationale federaties die hun beleid op de internationale moeten afstemmen.

Betekenis

Voor het debat over inclusie en eerlijkheid in vrouwensport vormt het World Athletics-beleid een richtinggevend voorbeeld. Het laat zien dat een grote federatie eligibility kan baseren op biologische ontwikkeling — niet op zelfidentificatie — en dat deze keuze juridisch standhoudt. Voor Nederlandse atletiek en de Atletiekunie werkt het Europese en mondiale kader bindend door bij internationale wedstrijden.

Bronnen:

• World Athletics — officiële website. worldathletics.org
• World Athletics. Eligibility regulations book of rules — C3.5A Male and Female Categories. worldathletics.org — book of rules