El-Nagashi, Zobnina & Michaux: 'One strategy to rule them all' — de EU LGBTIQ-strategie als drukinstrument (2025)

Op 10 januari 2025 publiceerden Faika El-Nagashi, Anna Zobnina en Róisín Michaux de gezamenlijke analyse "One strategy to rule them all". Onderwerp: de LGBTIQ Equality Strategy van de Europese Commissie. De Tolkien-knipoog in de titel is bewust: één kader dat meerdere domeinen tegelijk regeert.

Wat de Strategy doet

De LGBTIQ Equality Strategy — formeel een beleidskader van de Europese Commissie — wordt door velen ervaren als een lijst aanbevelingen. In de analyse van El-Nagashi et al. is het iets anders: een instrument waarmee verschillende beleidsterreinen tegelijk in dezelfde richting worden geduwd, met dezelfde NGO-infrastructuur als adviseur en uitvoerder.

De vier hefbomen

• Zelf-identificatie van geslacht: aanbevolen aan lidstaten — eerst voor volwassenen, daarna zonder leeftijdsgrens (zie ook The Times-berichtgeving).
• Conversietherapie-verbod: ook van toepassing op exploratieve psychotherapie voor gender-identiteit, zoals beschreven in Mason, Grignon en Cohn (2026).
• Afname van op geslacht gebaseerde bescherming: juridische categorieën voor vrouwen worden uitgebreid met identiteits-gebaseerde definities.
• Beperking van democratisch debat: kritiek op de strategy wordt geframed als haatspraak, niet als beleidsdebat.

De financiering als motor

Cruciaal in de analyse: de implementatie van de Strategy verloopt grotendeels via gefinancierde NGO's. Die NGO's adviseren de Commissie over de Strategy, ontvangen daarvoor middelen, voeren de implementatie uit, en evalueren vervolgens hun eigen werk. De feedback-lus is intern gesloten — buitenstaande stemmen, zelfs uit dezelfde politieke hoek (feministisch links), worden niet uitgenodigd.

De internationale uitstraling

Wat de auteurs een tweede zorg geven: de EU LGBTIQ Equality Strategy reikt verder dan de EU. Via diplomatieke kanalen, ontwikkelingsfondsen, en in EU-VN-positionering wordt de Strategy de Europese stem op deze dossiers. Landen die binnenlands andere afwegingen maken, krijgen niettemin de Strategy-positie als "Europese consensus" voorgelegd op internationale platforms.

De rode draad doorheen het Athena-werk

Deze analyse is in feite het analytisch fundament onder de specifieke campagnes die Athena Forum daarna voerde — over PACE-conversietherapie, over CCINDLE-onderzoeksfinanciering, over non-binair in EU-data. Telkens dezelfde dynamiek: een schijnbaar afzonderlijk dossier, in werkelijkheid onderdeel van één instrumenteel kader.

Bronnen:

• El-Nagashi, F., Zobnina, A. & Michaux, R. "One strategy to rule them all." 10 januari 2025. (via Athena Forum: athena-forum.eu)