1 januari 2024
Genderincongruentie in de ICD-11: de verschuiving van pathologie naar variatie
In 2018 publiceerde de WHO de ICD-11, waarbij genderincongruentie werd verplaatst uit de psychiatrische stoornissen naar een nieuwe categorie "conditions related to sexual health." De reclassificatie was ideologisch gedreven en had praktische implicaties: het vermindert het stigma maar reduceert ook de bescherming die een psychiatrische diagnose biedt in de context van zorgverlening.
Twijfel je, heb je spijt, letsel of ben je aan het detransitioneren?
Neem vertrouwelijk contact opDe Internationale Classificatie van Ziekten (ICD), gepubliceerd door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), is de internationale standaard voor medische classificatie. In de ICD-11 (2018, van kracht vanaf 2022) vond een significante verschuiving plaats in de classificatie van genderidentiteitskwesties.
De reclassificatie
In de ICD-10 stond "transseksualisme" en "genderdysforie" in het hoofdstuk over psychiatrische stoornissen (F64). In de ICD-11 werd dit veranderd:
- De term "genderincongruentie" verving de eerdere termen
- Genderincongruentie werd verplaatst naar een nieuw hoofdstuk: "Conditions related to sexual health" (HA60)
- Dit verwijdert de aandoening uit het psychiatrische classificatiesysteem — de implicatie is dat genderincongruentie geen psychiatrische stoornis is
De motivatie
De reclassificatie was deels gemotiveerd door de wens het stigma rondom transgenderidentiteit te verminderen. Het plaatsen in een psychiatrische categorie werd als stigmatiserend beschouwd. Advocacy-organisaties hadden jarenlang voor deze reclassificatie gepleit.
De implicaties
De reclassificatie heeft praktische gevolgen:
- In sommige zorgstelsels was een psychiatrische diagnose nodig voor vergoeding van behandeling — de reclassificatie kan dit compliceren
- De verwijdering uit de psychiatrische categorie kan de indruk wekken dat psychiatrische beoordeling niet nodig is — terwijl comorbiditeiten juist frequent zijn
- De reclassificatie was mede gebaseerd op advocacy, niet uitsluitend op wetenschappelijke gronden — wat de evidentiekwaliteit van de beslissing beperkt
Zie ook: genderdysforie als diagnose of beschrijving en diagnostische criteria genderdysforie.
Bronnen:
