Lewis 2025: depressie verdubbelt na genderoperatie

Lewis e.a.: in 107.000 patiënten verdubbelt depressie en angst na genderoperatie (2025)

De studie van Lewis e.a. in The Journal of Sexual Medicine (2025) is een van de grootste databases-onderzoeken naar mentaal welzijn na genderbevestigende operatie. Bij 107.000 volwassenen met genderdysforie: depressie steeg bij mannen van 11,5% naar 25,4%, angst van 2,6% naar 12,8% — een verviervoudiging. Bij vrouwen vergelijkbare stijging. Feminiseringsoperaties laten verhoogde risico's zien voor depressie en middelengebruik. Conclusie: 'significant verhoogd risico op depressie, angst, suïcidale ideatie en middelengebruik' na operatie.

Gepubliceerd op 1 april 2025

In The Journal of Sexual Medicine (2025) publiceerden Lewis, Patterson, Effirim en collega's de grootste database-studie tot dusver naar mentaal welzijn na genderbevestigende operatie: meer dan 107.000 volwassenen met genderdysforie.

De methode

De auteurs vergeleken individuen die een genderbevestigende operatie ondergingen met individuen die dat niet deden, gecorrigeerd voor leeftijd, ras en etniciteit. Binnen een follow-up periode van twee jaar werd het percentage met depressie, angst, suïcidale ideatie en middelengebruiksstoornissen vergeleken.

De resultaten — mannen op feminiseringspad

Depressie: 11,5% (vóór operatie) → 25,4% (na operatie).
Angst: 2,6% → 12,8% — een verviervoudiging.
Middelengebruik: verhoogde risico's.

De resultaten — vrouwen op masculiniseringspad

Depressie: 14,6% → 22,9%.
Angst: 7,1% → 10,5%.

De kernconclusie van de auteurs

De auteurs concluderen dat genderbevestigende operatie geassocieerd is met "significantly higher risks of depression, anxiety, suicidal ideation, and substance use disorders". Dat is een directe omkering van de standaardclaim dat dergelijke operaties psychische welzijn verbeteren.

Methodisch sterk

Het Lewis-onderzoek heeft een aantal sterke methodische punten:

Grote populatie: 107.000 patiënten — vele malen groter dan de meeste klinische cohortstudies.
Database-gebaseerd: geen self-selection van patiënten die vrijwillig terugkomen voor follow-up (vergelijk het 36%-follow-up-verlies van Wiepjes).
Gecorrigeerd voor demografie: niet alleen ruwe cijfers maar gestandaardiseerd vergelijken.

Aansluiting bij andere bevindingen

Lewis (2025) staat niet alleen. Nobili (2018) documenteerde dalende kwaliteit-van-leven-scores na een jaar. Ruuska (2026) documenteerde Finse data met dezelfde uitkomst. de Blok (2021) documenteerde verhoogde mortaliteit bij mannen op oestrogeen. Vier onafhankelijke studies, vier onafhankelijke methodieken, één coherent patroon.

Voor Nederland

De grootste Nederlandse genderkliniek (Amsterdam UMC) baseert haar voorlichting nog steeds op de claim dat medische transitie psychisch welzijn verbetert. De Lewis-data — met de grootste populatie van alle studies tot dusver — maken die claim onhoudbaar zonder substantieel voorbehoud. Voor de Nederlandse zorgrichtlijn betekent dat: aanpassen of expliciet motiveren waarom internationaal bewijsmateriaal terzijde wordt geschoven.

Bronnen:

Lewis, J. E. et al. "Examining gender-specific mental health risks after gender-affirming surgery: a national database study." The Journal of Sexual Medicine, 22(4), 2025, 645–651.
Stats for Gender — overzicht. statsforgender.org