Olson-Kennedy e.a.: depressie verergert bij kinderen op puberteitsremmers (2025)

De studie van Johanna Olson-Kennedy en collega's in het Journal of Adolescent Health (2025) is een van de meest beladen publicaties van het afgelopen jaar. Niet zozeer om de bevinding — die was technisch al jaren bekend bij de onderzoekers — maar om hoe lang het duurde voordat zij gepubliceerd werd. De inhoud: bij kinderen op puberteitsremmers ging depressie vaker achteruit dan vooruit.

De feitelijke bevinding

Het onderzoek volgde een cohort kinderen die in de Verenigde Staten puberteitsremmers ontvingen. Na een follow-up periode bleken depressieve symptomen "more likely to get worse than to improve". Dat is een omkering van wat klinieken in folders en intake-gesprekken claimen.

De jarenlange vertraging

Het verhaal rond deze publicatie is veelzeggend. Olson-Kennedy is een van de meest prominente Amerikaanse genderclinici en hoofdonderzoeker geweest van een NIH-gefinancierd onderzoek dat de uitkomsten van puberteitsremmers en hormonen bij minderjarigen documenteerde. De data — verzameld over jaren — werden niet gepubliceerd. In interviews verklaarde Olson-Kennedy zelf dat zij vreesde dat publicatie de behandeling onder druk zou zetten. Dat is een schending van wetenschappelijke en medisch-ethische publicatieplicht. Zie ook de bredere geschiedenis van deze verzwegen data.

Wat de publicatie alsnog mogelijk maakte

De combinatie van de Britse Cass Review (2024), druk van Amerikaanse rechtszaken (zie de Skrmetti-zaak), en aanhoudende kritiek van wetenschappers leidde uiteindelijk tot publicatie in 2025. De bevinding kwam te laat voor duizenden andere kinderen die in de tussenliggende jaren dezelfde behandeling kregen onder de aanname dat zij hielp.

Een patroon van vertraagde publicatie

Olson-Kennedy is niet de enige. Carmichael's Tavistock-data uit 2011-2014 verschenen pas in 2021. Twee onafhankelijke kliniek-cohorten, beide met data die de gangbare praktijk ondergraven, beide jarenlang niet gepubliceerd. Dat is geen toeval; dat is een patroon dat het peer review-systeem en de medisch-wetenschappelijke gemeenschap zou moeten alarmeren.

De juridische implicatie

Voor lopende en toekomstige Amerikaanse rechtszaken tegen Amerikaanse genderclinici is de Olson-Kennedy-publicatie cruciaal. Detransitioners die als minderjarige werden behandeld op grond van claims over depressieverbetering, hebben nu peer-reviewed bewijs dat die claims onjuist waren — en dat de behandelende kliniek het kon weten.

Voor Nederland

De Nederlandse zorgrichtlijn citeert nog steeds de "Dutch protocol"-veronderstelling dat puberteitsremmers psychische klachten verminderen. Zowel Carmichael (2021), Ruuska (2026) als Olson-Kennedy (2025) wijzen op het tegendeel. Voor Nederland geldt dezelfde plicht tot publicatie en herziening die elders nu langzaam doorzet.

Bronnen:

• Olson-Kennedy, J. et al. Journal of Adolescent Health, 2025.
• Stats for Gender — overzicht. statsforgender.org