Brits Hooggerechtshof keurt PATHWAYS-trial goed: VK start werving kinderen voor puberteitsremmer-studie

Op 31 juli 2026 wees de Britse rechter Justice Chamberlain een juridische aanvechting af van de Bayswater Support Group, een ouderorganisatie voor gezinnen met gendervragende kinderen. Een dag later, op 1 augustus, startte de officiële werving voor de PATHWAYS-trial: een gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek waarbij 226 Britse kinderen vanaf 11 jaar puberteitsremmers kunnen ontvangen.

Wat is de PATHWAYS-trial?

PATHWAYS staat voor Puberty Suppression and Transitional Healthcare with Adaptive Youth Services en wordt uitgevoerd door King's College London in opdracht van de NHS. In het onderzoek worden kinderen met 'persistente genderincongruentie' in twee groepen verdeeld: de ene groep krijgt puberteitsremmers direct, de andere na twaalf maanden. De minimumleeftijd is vastgesteld op 11 jaar voor bij geboorte als vrouw geregistreerde kinderen en 12 jaar voor bij geboorte als man geregistreerde kinderen; deelnemers kunnen maximaal twee jaar puberteitsremmers ontvangen.

De trial vloeit voort uit een aanbeveling in het Cass Review (2024), dat het bewijs voor puberteitsremmers als 'opmerkelijk zwak' bestempelde en riep op tot gecontroleerd onderzoek. Paradoxaal genoeg is juist de uitvoering van die aanbeveling nu onderwerp van juridisch en ethisch debat.

Rechtbank wijst alle bezwaren af

De Bayswater Support Group had een rechtszaak aangespannen tegen de Health Research Authority (HRA) en het Britse ministerie van Volksgezondheid. Hun bezwaar: de ethische goedkeuring was onterecht verleend en de geïnformeerde toestemmingsprocedure schoot tekort. Rechter Justice Chamberlain oordeelde dat geen enkel bezwaar 'een realistische kans op succes' had en dat de goedkeuringsbeslissing 'bij uitstek een oordeel voor de volksgezondheidsinstanties' was.

De trial was eerder in februari 2026 tijdelijk stopgezet na zorgen van geneesmiddelenautoriteit MHRA over deelnemersveiligheid. Het aangepaste protocol bevat strengere waarborgen: vastgestelde minimumleeftijden, uitgebreidere monitoring van botdichtheid en cognitie, en meer informatie over vruchtbaarheidspreservatie. De MHRA had aanvankelijk een minimumleeftijd van 14 jaar bepleit; het uiteindelijke protocol ligt lager.

Aanhoudende kritiek

Ondanks de rechterlijke goedkeuring is de PATHWAYS-trial zwaar omstreden. In het Britse parlement zijn petities ingediend om de studie te annuleren. De Raad van Europa en verscheidene beroepsorganisaties uitten bezwaren over geïnformeerde toestemming en mogelijke dwang op deelnemers. Ook de LGBT+ Conservatives plaatsten kritische kanttekeningen: "Als we social media beperken om jongeren te beschermen, zouden we nog voorzichtiger moeten zijn bij medische ingrepen met levenslange gevolgen."

Voor genderkritische waarnemers is het kernbezwaar dat het RCT-design - waarbij ook de controlegroep na twaalf maanden puberteitsremmers ontvangt - weinig van een neutrale placeboconditie heeft, en dat de langetermijngevolgen voor botopbouw, hersenontwikkeling en vruchtbaarheid nog steeds grotendeels onbekend zijn.

Bron:

• ITV News. "High court clears way for clinical trial on puberty blockers for children." 31 juli 2026. itv.com
• GOV.UK. "Update on the PATHWAYS clinical trial." 2026. gov.uk
• Clinical Trials Arena. "High Court gives go-ahead for UK puberty blocker trial to continue." 2026. clinicaltrialsarena.com