Puberteitsblokkeerders: hoe GnRH-analogen werken en waarvoor ze oorspronkelijk werden gebruikt

GnRH-analogen — gonadotropin-releasing hormone analogen, ook bekend als LHRH-analogen — zijn medicijnen die de aanmaak van geslachtshormonen (oestrogeen en testosteron) onderdrukken door de hypofyse te desensitiseren voor GnRH-signalen.

Het originele gebruik: vroegrijpe puberteit

GnRH-analogen werden oorspronkelijk ontwikkeld voor de behandeling van precocious puberty (vroegrijpe puberteit) — een aandoening waarbij kinderen al vóór de normale leeftijd (8 jaar bij meisjes, 9 jaar bij jongens) beginnen met de puberteit. In deze toepassing:

• Is het doel de puberteit te vertragen naar een normale leeftijd
• Is de behandelingsduur beperkt — totdat de normale puberteitsontwikkeling kan starten
• Is de langetermijndataset relatief goed (tientallen jaren ervaring)

Het gebruik in genderzorg: fundamenteel anders

In de genderzorg worden GnRH-analogen gebruikt om de normale puberteit te blokkeren bij adolescenten met genderdysforie. Dit verschilt fundamenteel:

• De puberteit wordt niet teruggebracht naar een latere, normale leeftijd — maar volledig geblokkeerd voor een onbepaalde periode
• In de meeste gevallen volgen cross-seks-hormonen op de blokkade — de puberteit wordt nooit "normaal" doorlopen
• De populatie is anders: gezonde adolescenten met een psychiatrisch symptoom, niet kinderen met een endocriene stoornis

Extrapolatie van data

De veiligheidsclaims voor GnRH-analogen in de genderzorg zijn deels gebaseerd op data uit de vroegrijpe puberteit-context. Critici stellen dat deze extrapolatie ongerechtvaardigd is: de populaties zijn anders, de behandelingsduur is anders, en de behandelcontext is anders.

Zie ook: effecten van puberteitsblokkeerders en botdichtheid en puberteitsblokkeerders.

Bronnen:

• Carel et al. (2009). Consensus statement on the use of gonadotropin-releasing hormone analogs in children. Pediatrics.
• Cass, H. (2024). Final Report. NHS England.
• Effecten puberteitsblokkeerders. Transspijt.nl.
• Botdichtheid en puberteitsblokkeerders. Transspijt.nl.