Transgendervrouwen in vrouwengevangenissen: veiligheidsproblemen in het VK en Schotland

Het beleid om geregistreerde transgendervrouwen (biologische mannen) te plaatsen in vrouwengevangenissen heeft in het VK tot incidenten geleid en tot een fundamentele beleidsherziening.

Het Engelse beleid en de incidenten

In Engeland en Wales werden biologische mannen met een gendererkennigscertificaat geplaatst in vrouwengevangenissen. Dit leidde tot gedocumenteerde incidenten van seksuele aard waarbij vrouwelijke gedetineerden slachtoffer werden.

In 2023 herzag het Ministry of Justice zijn beleid: transgender gedetineerden met een penis worden niet langer in vrouwengevangenissen geplaatst, tenzij specifieke omstandigheden en goedkeuring dat rechtvaardigen.

De zaak Isla Bryson in Schotland

De meest bekende zaak is die van Isla Bryson — een biologische man die twee vrouwen verkrachtte, en die zich tijdens het strafproces aanmeldde als transgendervrouw. Bryson werd aanvankelijk in een Schotse vrouwengevangenis geplaatst.

Het schandaal veroorzaakte politieke turbulentie in Schotland: Eerste Minister Nicola Sturgeon — die ook de Gender Recognition Reform Bill had gepromoot — stond onder zware druk. Kort daarna kondigde ze haar aftreden aan als SNP-leider (februari 2023).

De bredere beleidsimplicatie

De gevangenisproblematiek illustreert een kerntegenstelling in het zelfidentificatiemodel: als biologisch geslacht niet bepalend is voor genderidentiteit, dan kan elke biologische man zich als vrouw identificeren en — als het beleid consequent is — toegang krijgen tot vrouwenruimtes inclusief gevangenissen. Dit is geen theoretisch bezwaar: het heeft zich in de praktijk voorgedaan.

Zie ook: genderbehandeling in gevangenissen en de Nederlandse transgenderwet en zelfidentificatie.

Bronnen:

• Ministry of Justice. Transgender Offenders Policy Framework. (2023)
• Genderbehandeling en gevangenisbeleid. Transspijt.nl.
• Nederlandse Transgenderwet en zelfidentificatie. Transspijt.nl.