Het ontbreken van nationale dataregistratie voor genderzorg in Nederland

Een van de meest opvallende lacunes in de Nederlandse genderzorg is het ontbreken van systematische registratie van uitkomsten. Terwijl in het VK de Cass Review uitvoerig gebruik maakte van klinische data om uitkomsten te beoordelen, heeft Nederland geen vergelijkbaar systeem.

Wat ontbreekt

Er is in Nederland geen nationaal register dat systematisch bijhoudt:

• Hoeveel mensen een genderzorgtraject beginnen en voltooien
• Welke complicaties optreden na chirurgische ingrepen
• Hoeveel mensen later detransitioneren
• Hoe het psychisch welzijn zich ontwikkelt op de lange termijn
• Welke psychiatrische diagnosen aanwezig waren bij aanvang van behandeling

Gevolgen voor beleidsvorming

Het ontbreken van uitkomstdata heeft directe gevolgen:

• Beleidsmakers kunnen het effect van Nederlandse genderzorg niet empirisch beoordelen
• Clinici kunnen niet leren van uitkomsten
• Patiënten kunnen geen realistische verwachtingen hebben op basis van Nederlandse data
• Wetenschappers kunnen geen onafhankelijk onderzoek doen naar Nederlandse genderzorguitkomsten

De situatie in andere landen

Andere landen hebben betere systemen: in Zweden zijn klinische data beschikbaar voor de SBU-review, in het VK heeft de Cass Review gebruik gemaakt van GIDS-data, en in de VS zijn cohortdata beschikbaar via meerdere klinieken.

Nederland — waar het "Hollandse protocol" voor genderzorg bij kinderen wereldwijd invloedrijk was — heeft paradoxaal genoeg weinig transparante uitkomstdata gepubliceerd na de vroege pionierswerken van Cohen-Kettenis en De Vries.

Zie ook: de Nederlandse genderklinieken.

Bronnen:

• Cass, H. (2024). Final Report. NHS England.
• SBU (Zweden) — systematische review genderzorg
• Nederlandse genderklinieken. Transspijt.nl.