Keira Bell en Tavistock: de rechtszaak die puberteitsblokkeerders voor minderjarigen ter discussie stelde (2020)

Op 1 december 2020 sprak het Divisional Court van Engeland en Wales een opmerkelijk vonnis uit in de zaak Bell v Tavistock. Keira Bell — een vrouw die als tiener bij de GIDS-kliniek (Gender Identity Development Service) van Tavistock puberteitsblokkeerders had gekregen en later detransitioneerde — had de kliniek aangevochten op de grond dat minderjarigen geen werkelijk geïnformeerde toestemming konden geven voor de behandeling.

Het vonnis

Het Divisional Court oordeelde dat:

• Kinderen onder twaalf jaar normaal niet in staat zijn geïnformeerde toestemming te geven voor puberteitsblokkeerders.
• Het "onwaarschijnlijk" was dat kinderen van veertien jaar het konden begrijpen.
• Voor kinderen van vijftien of zestien jaar moesten klinieken voortaan vooraf toestemming vragen aan de rechter.

De uitspraak had directe gevolgen: Tavistock-klinieken konden niet langer behandelingen starten zonder rechterlijke goedkeuring voor minderjarigen, wat in de praktijk het programma stillegde.

Het Court of Appeal draait terug

In september 2021 bracht het Court of Appeal de uitspraak ten dele terug. Het oordeelde dat de lager rechtbank te ver was gegaan door een algemene regel te stellen over de toestemmingscapaciteit van kinderen — en dat dit geval per geval moest worden beoordeeld. Formeel werd het Divisional Court-vonnis teruggedraaid.

Maar de maatschappelijke discussie was gestart. Medische beroepsorganisaties begonnen hun eigen richtlijnen te herzien en de National Health Service startte de Cass Review.

De Cass Review als gevolg

De Cass Review — een onafhankelijk onderzoek naar de GIDS-kliniek en genderzorg voor minderjarigen in het VK — werd mede gevoed door de vragen die Bell v Tavistock opriep. Het eindrapport (april 2024) was vernietigend voor de evidentiebasis van genderzorg voor minderjarigen en leidde tot het definitief sluiten van de Tavistock GIDS-kliniek in 2024.

Keira Bell: haar verhaal

Keira Bell ontving op haar zestiende puberteitsblokkeerders bij Tavistock, daarna testosteron, en onderging later een mastectomie. In haar vroege twintigerjaren besefte ze dat ze een fout had gemaakt en stopte de transitie. Ze werd een van de bekendste detransitioners wereldwijd. Haar volledige verhaal staat beschreven in haar verhaalpagina.

Bronnen:

• Bell v Tavistock — Divisional Court vonnis (2020)
• BBC News. (2020). Puberty blockers: Under-16s unlikely to be able to consent to treatment, court rules.
• Cass Review-conclusies. Transspijt.nl.
• Keira Bell — haar verhaal. Transspijt.nl.