Sarah Ditum: van de Pathways Trial zullen we niets nieuws leren

In een opinie in The Times van 28 november 2025 stelt journaliste Sarah Ditum dat de Britse Pathways Trial — een nieuwe drieledige studie van King's College London naar puberteitsremmers bij adolescenten — geen werkbaar antwoord zal opleveren. Niet omdat de onderzoekers slecht werk doen, maar omdat de studie volgens haar fundamenteel de verkeerde vraag stelt.

De onderzoeksopzet

De Pathways Trial bestaat uit drie armen:

• 226 adolescenten krijgen puberteitsremmers — een deel direct, een ander deel pas na een wachttijd van twaalf maanden.
• 300 adolescenten weigeren puberteitsremmers en vormen de controlegroep.
• Op vaste momenten wordt de hersenontwikkeling vergeleken.

Ditums centrale claim

Hoe goedbedoeld deze studie ook is, ze stelt de verkeerde vragen.

Het probleem, betoogt Ditum, is dat de deelnemers — en hun ouders — al overtuigd zijn dat de medicatie de juiste interventie is. Een gerandomiseerde toedeling werkt niet als de controlegroep zichzelf selecteert op weigering en de behandelgroep op overtuiging. De studie meet daarmee niet de werkzaamheid van het middel, maar de uitkomsten van twee fundamenteel verschillende patiëntengroepen.

Wat de Cass Review al wèl heeft uitgemaakt

Volgens Ditum is de noodzaak voor nieuw onderzoek bovendien overdreven. De Cass Review (2024) onder leiding van Dr. Hilary Cass heeft in opdracht van NHS England de internationale wetenschappelijke literatuur systematisch beoordeeld. Het oordeel was glashelder: de bewijsbasis voor puberteitsremmers bij genderdysfore minderjarigen is "zo gering dat hij vrijwel onbestaand is".

Daarmee zijn drie centrale claims van transactivistische zijde feitelijk weerlegd:

1. Puberteitsremmers zijn veilig.
2. Puberteitsremmers zijn omkeerbaar.
3. Puberteitsremmers zijn levensreddend.

Kinderpsycholoog Dr. Melissa Midgen, voormalig medewerker van de inmiddels gesloten Tavistock-genderkliniek (zie de gevolgen van de Tavistock-sluiting en de massarechtszaak van duizend families), ondersteunt Ditums analyse.

Wat dat betekent voor het beleid

Als de Pathways Trial naar verwachting geen nieuwe richtinggevende uitkomsten levert, wordt de vraag wat er nu moet gebeuren met jongeren in transitietrajecten. Verschillende landen handelen daar al naar: de NHS heeft puberteitsremmers buiten onderzoekssetting niet meer beschikbaar gesteld, en ook in België wordt de bewijsbasis opnieuw bekeken.

Bronnen:

• The Times. Sarah Ditum. "We zullen niets leren van het onderzoek naar puberteitsremmers." 28 november 2025.
• Pathways Trial — King's College London (zie ook onze eerdere beschrijving).
• Cass Review — eindrapport NHS England, april 2024.
• Cry for Recognition. Nederlandstalige publicatie.