Dossier: Het Dutch Protocol
Het Amsterdamse protocol van Cohen-Kettenis en De Vries vormt sinds 1998 de wereldwijde basis voor medische transitie bij minderjarigen. De oorspronkelijke criteria zijn losgelaten, de oorspronkelijke auteurs nemen afstand, en de oorspronkelijke uitkomststudie houdt geen stand onder her-analyse.
Een compleet dossier over het ontstaan, de oorspronkelijke criteria, de scope creep, de kritiek van Biggs, Levine, Abbruzzese en Mason, en de positie van de oorspronkelijke auteurs anno 2026. Wat hield het Dutch Protocol oorspronkelijk in, wat is ervan over, en waarom houdt Nederland eraan vast?
Inhoud van dit dossier
Dossier-introductie
Het Dutch Protocol
Hoe het Amsterdamse behandelmodel de wereldwijde standaard werd voor medische transitie bij minderjarigen — en waarom het wankelt.
Deel 1 van 6
Het ontstaan in Amsterdam
Eind jaren tachtig vatte een klein Amsterdams team het idee op om de puberteit van een jonge patiënt uit te stellen — de kiem van wat het Dutch Protocol zou worden.
Deel 2 van 6
De oorspronkelijke criteria
Het Dutch Protocol gold alleen voor een smalle, scherp afgebakende groep: vroeg ontstane stabiele dysforie, psychische stabiliteit en een steunende omgeving.
Deel 3 van 6
Scope creep
Klinieken wereldwijd namen het Dutch Protocol over, maar lieten de strenge criteria vallen — en pasten het toe op een totaal andere patiëntenpopulatie.
Deel 4 van 6
De heranalyses
Methodologische her-analyses leggen bloot dat de twee studies die het Dutch Protocol moesten onderbouwen, leden aan uitval, een ontbrekende controlegroep en overschatte uitkomsten.
Deel 5 van 6
Auteurs nemen afstand
Zelfs vanuit de Amsterdamse oorsprong klinkt nu voorbehoud: het protocol was nooit bedoeld voor de groep waarop het wereldwijd werd toegepast.
Deel 6 van 6
Waarom Nederland vasthoudt
Terwijl het VK, Zweden en Finland terugschakelen, blijft Nederland het model verdedigen. De redenen liggen in prestige, instituties en belangen.
Bronnen
Bronnen bij dit dossier
De volledige, gecategoriseerde bronnenlijst bij het dossier over het Dutch Protocol.