De discovery rule: hoe detransitioners verjaring kunnen omzeilen in rechtszaken

Een van de grootste juridische obstakels voor detransitioners die een malpractice-zaak willen beginnen, is de verjaringstermijn: de wettelijke termijn waarbinnen een claim moet worden ingediend. In veel staten en landen verjaart een malpractice-claim na twee tot vier jaar. Voor iemand die als dertien- of veertienjarige werd behandeld en pas op haar twintigste beseft wat er is misgegaan, is die termijn allang verstreken — tenzij de discovery rule van toepassing is.

Wat is de discovery rule?

De discovery rule is een juridisch principe waarbij de verjaringstermijn niet begint te lopen op het moment van de handeling (de medische behandeling), maar op het moment dat de benadeelde redelijkerwijs de schade had kunnen ontdekken. In de VS is dit principe erkend in meerdere rechtsgebieden voor medische malpractice.

Voor detransitioners heeft dit directe gevolgen: als ze pas op hun 22e beseffen dat de behandeling die ze op hun 15e ondergingen schade heeft aangericht, begint de verjaringstermijn pas op hun 22e — niet op hun 15e.

De Soren Aldaco-zaak als toetssteen

De zaak van Soren Aldaco voor het Texas Supreme Court (11 februari 2026) draaide precies om deze vraag. Haar advocaten betoogden dat de discovery rule van toepassing was op haar situatie: ze had de volledige omvang van de schade pas later ontdekt. De verdediging voerde aan dat de verjaringstermijn al was verstreken. Zie: Soren Aldaco voor het Texas Supreme Court.

Wetgevende oplossingen

Naast de discovery rule via rechtspraak, is er ook een wetgevende route. North Carolina koos voor deze aanpak: in augustus 2025 verlengde de wetgever de verjaringstermijn voor genderzorg-malpractice-claims tot tien jaar. Dit is een expliciete erkenning van het probleem dat detransitioners te laat beseffen wat er is misgegaan.

Andere staten overwegen vergelijkbare wetgeving. De uitkomst van de Soren Aldaco-zaak in Texas zal bepalen of de rechtelijke weg via de discovery rule ook een alternatief biedt.

Relevantie voor Nederland

In Nederland bestaat een vergelijkbare discussie over verjaringstermijnen voor detransitie-rechtszaken. Het Nederlandse recht kent de "bekendheidseis" — de verjaringstermijn begint te lopen wanneer de benadeelde bekend is met de schade en de daarvoor aansprakelijke persoon. Dit is vergelijkbaar met de discovery rule en biedt mogelijk ruimte voor vergelijkbare argumenten.

Bronnen:

• Genspect. Soren Aldaco's Medical Malpractice Case Tests the Legal Time Limits for Detransitioners.
• Verjaringstermijnen voor detransitie-rechtszaken. Transspijt.nl.
• Soren Aldaco voor het Texas Supreme Court (2026). Transspijt.nl.