Fins onderzoek: detransitioners hadden vrijwel allemaal psychische comorbiditeit — genderdysforie was niet de kern

In mei 2025 publiceerden Finse onderzoekers een gedetailleerde klinische analyse in het tijdschrift Archives of Sexual Behavior. Ze bestudeerden negen volwassen patiënten die zich aanmeldden bij de genderkliniek van het Helsinki Universitair Ziekenhuis om hun eerder ondergane genderbevestigende behandelingen te laten terugdraaien.

Wie waren de patiënten?

• Negen patiënten, allemaal volwassenen
• Zeven van hen zijn vrouw bij geboorte (78%)
• Gemiddelde leeftijd bij eerste diagnose: 25 jaar
• Gemiddelde leeftijd bij detransitieonderzoek: 33 jaar
• Gemiddelde duur hormoongebruik: 7 jaar
• Acht van de negen hadden borstchirurgie ondergaan
• Vier van de zeven vrouwen hadden voortplantingsorganen laten verwijderen

Redenen die ze achteraf opgaven voor hun oorspronkelijke transitie

• "Opgroeien als vrouw was moeilijk" — 6 van de 9 patiënten
• "Ik had het gevoel er niet bij te horen" — 4 patiënten
• "Trans zijn leek makkelijker" — 4 patiënten

Geen van de patiënten gaf als reden op dat ze intrinsiek de overtuiging hadden in het verkeerde lichaam geboren te zijn. De genderdysforie, zo zagen ze achteraf, was geen afspiegeling van een stabiele transgender identiteit — maar van onopgeloste psychische problemen en ontwikkelingsuitdagingen.

Psychiatrische comorbiditeit

Alle negen patiënten hadden meerdere psychiatrische diagnoses, zowel voor als tijdens hun transitie:

• Stemmingsstoornissen (depressie, bipolair II): 9 van de 9 patiënten
• Angststoornissen: 6 van de 9 patiënten bij aanvang; opgelopen naar 7
• Eetstoornissen: 4 gediagnostiseerd, 3 symptomatisch
• Borderline persoonlijkheidsstoornis: 2 bij aanvang, gestegen naar 5 bij detransitie
• Psychotische symptomen: 4 patiënten

De onderzoekers noteerden specifiek dat kindheitstrauma, seksueel misbruik of verkrachting, eetproblemen, borderline persoonlijkheid en psychotische symptomen opvallend vaak voorkwamen.

Conclusie van de onderzoekers

"Patiënten rapporteerden dat de behoefte aan transitie niet voortkwam uit een transgender identiteit of genderdysforie, maar uit factoren gerelateerd aan het rijpingsproces en onopgeloste psychologische stressoren."

— Onderzoekers Helsinki Universitair Ziekenhuis, 2025

Belang voor de klinische praktijk

De Finse genderkliniek is internationaal bekend om haar voorzichtige aanpak. Finland stapte al eerder af van het brede genderbevestigende model als standaardzorg voor jongeren. Dit onderzoek ondersteunt de redenering dat een grondige psychiatrische screening — niet alleen genderbevestiging — een essentieel onderdeel moet zijn van elke behandeling voor genderdysforie.

Het gegeven dat bij alle negen patiënten de psychiatrische comorbiditeit de genderdysforie voorafging of ermee samenliep, en dat patiënten achteraf die psychiatrische problemen als de eigenlijke oorzaak identificeerden, ondersteunt kritiek op behandelmodellen waarbij genderbevestiging de eerste stap is.

Bronnen:

• Archives of Sexual Behavior (2025). Gender Dysphoria and Detransitioning in Adults: An Analysis of Nine Patients from a Gender Identity Clinic from Finland. pmc.ncbi.nlm.nih.gov
• Stats for Gender (2025). A Finnish study found detransitioners commonly had psychiatric comorbidities and childhood trauma. statsforgender.org