Hormoontherapie en botgroei bij adolescenten: effecten op lichaamslengte

De puberteit is de periode waarin geslachtshormonen een centrale rol spelen in botgroei: ze stimuleren de groeispurt maar sluiten uiteindelijk de groeischijven, waarna de lengte stabiliseert. Cross-seks-hormonen — gegeven in het kader van genderzorg — interfereren met dit normale mechanisme.

Effecten van testosteron bij biologische vrouwen

Testosteron stimuleert botgroei en kan de groeispurt verlengen of versterken. Bij meisjes die testosteron krijgen:

• De lengte kan toenemen boven het verwachte vrouwelijke gemiddelde
• Als testosteron laat wordt gestart (na de puberteit), is het effect op lengte beperkt
• Bij vroeg starten kunnen groeischijven eerder sluiten dan bij een onbehandeld meisje

Effecten van oestrogeen bij biologische mannen

Oestrogeen — het dominante hormoon voor groeischijfsluiting — kan bij biologische mannen eerder sluiting van de groeischijven veroorzaken:

• Als oestrogeen vroeg in de puberteit wordt gegeven, kan de uiteindelijke lengte lager zijn dan de genetische aanleg zou suggereren
• Dit heeft gevolgen voor de lichaamsproporties — biologische mannen op oestrogeen kunnen een gestalte hebben die afwijkt van zowel het gemiddelde mannelijke als vrouwelijke

Interactie met puberteitsblokkeerders

Wanneer puberteitsblokkeerders worden gevolgd door cross-seks-hormonen, kunnen de effecten op lengte complex zijn. Puberteitsblokkeerders onderbreken de normale groeispurt; wanneer daarna oestrogeen (bij biologische mannen) of testosteron (bij biologische vrouwen) wordt toegediend, bepaalt de timing de uiteindelijke lengteuitkomst.

Zie ook: botdichtheid en puberteitsblokkeerders en endocrinologische gevolgen van vroege hormoontherapie.

Bronnen:

• Klink et al. (2015). Bone mass in young adulthood following GnRH analog treatment. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism.
• Cass, H. (2024). Final Report. NHS England.
• Botdichtheid en puberteitsblokkeerders. Transspijt.nl.