Hormoontherapie en cardiovasculaire risico's: hart- en vaatziekten bij transseksuelen

Hormoontherapie is voor transgenderpersonen een levenslange behandeling. De cardiovasculaire bijwerkingen van langdurig hormoongebruik worden in patiëntinformatie niet altijd voldoende benadrukt.

Oestrogeen bij biologische mannen (transseksuele vrouwen)

Oestrogeentherapie bij biologische mannen verhoogt het risico op:

• Veneuze trombo-embolie (VTE): diep veneuze trombose en longembolie. Studies tonen een 5- tot 7-voud verhoogd risico ten opzichte van de niet-behandelde populatie.
• Beroerte: verhoogd risico, met name bij roken en hogere leeftijd
• Hartinfarct: verhoogd risico bij langdurig gebruik
• Verhoogde bloeddruk: oestrogeen kan hypertensie versterken

Testosteron bij biologische vrouwen (transseksuele mannen)

Testosterontherapie bij biologische vrouwen verhoogt het risico op:

• Polycythemie: verhoogd aantal rode bloedcellen, wat bloedstolsels bevordert
• Hoge bloeddruk
• Verhoogd LDL-cholesterol: ongunstig lipidenprofiel
• Atherosclerose: versnelde aderverkalking bij langdurig gebruik

De STRONG studie

De STRONG-cohortstudie (2018), gebaseerd op 2,8 miljoen deelnemers, bevestigde significante cardiovasculaire risico's voor transgender personen op hormoontherapie. Transseksuele vrouwen hadden een hoger risico op hartaanval, beroerte en VTE dan cisgender vrouwen of cisgender mannen.

Implicaties voor informed consent

Deze risico's dienen expliciet te worden besproken bij de start van hormoontherapie — zowel voor volwassenen als voor jongvolwassenen die op vroege leeftijd beginnen met hormonen. De risico's nemen toe bij roken, zittende levensstijl, en genetische aanleg voor hart- en vaatziekten.

Zie ook: levenslange hormoontherapie-afhankelijkheid en informed consent bij genderzorg.

Bronnen:

• Getahun, D. et al. (2018). Cross-sex hormones and acute cardiovascular events in transgender persons. Annals of Internal Medicine.
• Nota, N.M. et al. (2019). Cardiovascular and metabolic risk profiles in transsexual patients. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism.
• STRONG cohort study — Cardiovascular Disease Risk in Transgender Individuals (2018)
• Levenslange hormoontherapie en afhankelijkheid. Transspijt.nl.